Een aantal weken terug verscheen het langverwachte debuut van New York-based Hollywood powervrouw Lena Dunham: de bedenker van de succesvolle HBO serie Girls. Het heet Not That Kind of Girl en bestaat uit persoonlijke essays en reflecties die zijn onderverdeeld in thematische secties uiteenlopend van liefde en sex en haar lichaam tot haar werk in de – nog steeds door mannen gedomineerde – televisiewereld. Het boek leest als een Girls-extraordinaire aflevering: eerlijker en beter maar, soms ook, tenenkrommender. Lena Dunham laat zien waar ze het beste in is: schaamteloos exhibitionisme, in letterlijke en figuurlijke zin.

20588698Zoals elke verhalen- of essaybundel zitten er ontzettend sterke verhalen bij, maar zijn er ook momenten waarop Dunham de plank misslaat. Lena is echter op haar sterkst wanneer ze in haar stukken naast haar eerlijkheid – want laten we wel wezen, ze is altijd ‘eerlijk’ – ook een ongekende moed laat zien. Een goed voorbeeld hiervan is het deel dat over haar lichaam gaat. Zoals we allemaal weten heeft ze – en nog steeds – genoeg commentaar gekregen op haar lichaam, omdat ze te dik zou zijn. Lena laat zien dat ze altijd al heeft geworsteld met haar gewicht en voornamelijk in het eet-dagboek dat ze ooit bijhield laat ze zien hoe iemand kan doorslaan in een maatschappij die bij voorbaat van vrouwen verwacht dat ze een size zero zijn. Dagelijks noteert ze wat ze die dag heeft genuttigd in eet- en calorievorm. Hoewel dit in het begin redelijk ‘goed’ gaat, zie je dat dit ‘dieet’ langzamerhand ontspoort en overgaat in nachtelijke vreetbuien en een trip naar het ziekenhuis.

“I FEEL LIKE TOTAL SHIT. A stomach thing and general fluishness. No appetite. But I am still doing great with my food attitude! Should have had more veggies and less sugar/carbs.”

Dit zijn de stukken die een realistisch maar verschrikkelijk beeld laten zien van onze maatschappij. Tegelijkertijd voelt het op bijna pijnlijke wijze herkenbaar, want welke vrouw (en man) is niet kritisch op het eigen lichaam en zou er het liefste net even anders uit willen zien met minder kilo’s, ander haar et cetera?

Hetzelfde geldt voor “I Didn’t Fuck Them, but They Yelled at me,” de toekomstige naam van haar memoir die ze zal schrijven als ze tachtig is. Zoals ze zelf zegt: “It will be a look back at an era when women in Hollywood were treated like the paper thingies that protect glasses in hotel bathrooms – necessary but infinitely disposable.” Ze geeft een kijkje in de vrouwenhatende wereld die ook Hollywood nog steeds is en hoe ze, hoewel ze nooit met iemand naar bed is gegaan, soms toch heeft meegepraat met een man omdat ze zo graag in deze business wilde werken. Hoe belachelijk het ook is dat je bepaalde opmerkingen van mannen moet tolereren, zeker als ze seksistisch zijn, laat het ook zien dat feminisme – om maar even een cliché erin te gooien – nog lang niet passé is.

Hoewel Not That Kind of Girl met veel humor is geschreven zijn er ook momenten waarop je niet meer kan doen dan ineenkrimpen en je handen voor je ogen slaan: iets wat ik regelmatig doe bij een gemiddelde aflevering van Girls. Dit zijn dan ook de momenten wanneer Lena Dunham net iets meer lijkt op haar Girls personage Hannah Horvath. In “Igor: Or, My Internet Boyfriend Died and So Can Yours” komt dit al redelijk snel naar voren. Dunham vertelt over haar aanvankelijke boycot van computers en haar uiteindelijke omarming, die resulteert in een internetliefde die ze via via kent: Igor. Ergens is dit essay ook herkenbaar want wie heeft vroeger niet urenlang achter de computer gezeten om te chatten met een leuke jongen via MSN of Instant Message? Lena ontwikkelt een zekere liefde voor Igor, ondanks dat ze hem nog nooit heeft gezien en dit ook niet zal gebeuren. Igor heeft iets mysterieus. Hij luistert naar haar en lijkt Lena op een bepaalde manier te begrijpen. Dit sprookje wordt ruw verstoord als Lena van haar vriendin een berichtje krijgt waarin staat dat Igor aan een drugs overdosis is overleden en Lena eerst ongelovig reageert maar het daarna meteen voor elkaar krijgt om te vragen of “Shane nog heeft gezegd of Igor tegen hem heeft gezegd dat hij haar niet meer leuk vond.” Hoewel dit ongetwijfeld met een dikke knipoog gelezen moet worden en moet laten zien hoe ‘carefree’ en ‘jeugdig’ Lena hier wel niet was, laat dit voor mij niet meer zien dan het zelfingenomen en narcistische aspect van Lena Dunham’s persoon (ze geeft zelf ook aan dat ze “self-involved” is). Dit soort narcistische passages werken helaas averechts en zijn zelfs vervreemdend.

Lena-Dunham-Not-That-Kind-of-Girl

Toch laat Lena Dunham met Not That Kind of Girl zien dat ze een hele goede schrijver is. Ze schrijft vlot en met humor, en is zeker niet bang om zichzelf op de hak te nemen. Meerdere malen wringt dit echter en vraag je je af in hoeverre dit nu echt ironie is, of zoals al eerder gezegd, ongegeneerd narcisme. Dunham is door velen de stem van een generatie genoemd, maar als die generatie op bepaalde vlakken zo egocentrisch is als Lena en haar vrienden, dan mag die generatie van mij overgeslagen worden. Wel bewijst Lena met haar debuut dat de schrijver zeker niet dood is (hoi Barthes!) en het hoe dan ook een reactie zal uitlokken.

Not That Kind of Girl is zowel dapper als vervreemdend. Bij vlagen herkenbaar, maar voornamelijk een bevestiging van wat het wereldje van Lena Dunham is: een goede afspiegeling van een bepaalde groep bevoorrechte, ietwat wereldvreemde artistiekelingen in New York die het gemaakt hebben. Hier is niets mis mee, maar een afspiegeling van een generatie of specifieker, Amerika, is het zeker niet. Tenzij die generatie blank is en uit een bepaald gedeelte van New York bestaat. Los hiervan is Not That Kind of Girl een debuut dat gelezen moet worden, omdat het zeker weten iets in je zal losmaken. Zoals men zegt: you either love her, or hate her. Ik zit er ergens tussenin.

Rating 3/5

Deze recensie is geschreven door Maritza Dubravac. Ze schrijft nog meer over boeken op Books & Bubbles & Hebban.nl en blogt over heerlijke recepten op Nadelunch.com Wil je ook schrijven voor Bored to Death book club? Mail dan naar boredtodeathbookclub@gmail.com.
Recensie exemplaar ontvangen van uitgeverij Meulenhoff Boekerij.

Author

Maritza Dubravac was Bored to Death's very first columnist. She writes about her life as a bookseller, hosts the YA book club with us and is a mean cook. She also writes for Books & Bubbles, Hebban.nl about books and even dabbles in food writing as an editor for Nadelunch.com.

Comments are closed.